јануар
1
2017.

Sećanje na Holokaust 18-22. april 2017, NOVI SAD

Regionalni naučni centar Instituta za filozofiju organizuje seriju događaja „Sećanje na Holokaust“, čije otvaranje će se održati u utorak, 18. aprila u 19 časova u Sinagogi u Novom Sadu (Jevrejska 9). Ovaj događaj je ujedno i otvaranje izložbe „Pisanje stradanja: vodič kroz publikacije o Holokaustu” autorke Biljane Albahari i dizajnerke Ornele Rezinović, odnosno koncert hora Jevrejske opštine Novi Sad – „Hašira”.

„Sećanje na Holokaust” je četvorodnevna serija događaja čiji je osnovni cilj podizanje svesti o istoriji nasilja i njenim posledicama, reč je o stradanju jevrejskih zajednica, pojavi koja se tokom Drugog svetskog rata događala bez presedana, ne samo u Evropi i u svetu, nego i na tlu Vojvodine i Srbije. Multižanrovski i multimedijalni, otvoreno strukturiran model događaja „Sećanja na Holokaust“ angažuje prevashodno akademske istraživače iz različitih oblasti, ali i širu javnost, naročito učeničku i studentsku populaciju. Organizatori projekta se rukovode načelom da razvoj istorijske samosvesti i kritička autorefleksija na presudan način može doprineti interkulturnom dijalogu i unapređenju strategija solidarnosti.

април
12
2017.

Srđan Atanasovski, Muzikološki institut Srpske akademije nauka i umetnosti

Sreda, 12. april u 12.00 časova
sala na I spratu IFDT

Zvučni prostori kontrole i putevi ka slušanju zajedničkog

U predavanju ću locirati svakodnevne prakse “slušanja protiv” kao načine kreiranja novih urbanih prostora zajedničkog. Najpre ću razmotriti strategije kontrole zvučnih prostora, odnosno prostora slušanja. Ove strategije kontrole ne zasnivaju se, naime, samo na sistemu konkretnih urbanih zvukova (i buke), već i na specifičnim ustanovljenim praksama i modalitetima svakodnevnog slušanja. Posebno ću se osvrnuti na to kako sveprisutna podela na „privatnu“ i „javnu“ sferu strukturira urbani prostor kapitalizma, na konzumeristički horror vacui/silentii, odnosno strah od praznog/tihog prostora, koji je posebno vidljiv na graničnim prostorima, na „suvišne zvukove“ / „zvukove viška“, te, naposletku, na savremene tehnologije snimanja i slušanja koje vrše redukciju prostora/vremena. Nakon toga, pokušaću da lociram raznorodne strategija otpora, kako individualnih tako kolektivnih, koje opisujem kao „slušanje protiv“.

април
5
2017.

Đurđa Trajković, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

Sreda, 5. april u 12.00 časova
sala na I spratu IFDT

Post-Autonomija u Latinskoj Americi: slučaj Argentina

O čemu govorimo kada govorimo o post-autonomiji? U savremenoj latinoameričkoj književno-političkoj teoriji, smrt književnosti se najavljuje već poslednjih dvadeset godina. Svrha predavanje je da stavi u sumnju takav stav tvrdeći da ono što je umrlo nije književnost već samo posebno razmišljanje o književnosti – kao apsolutno autonomnoj. Dalje se tvrdi da se post-autonomna književnost danas nalazi u otporu od ponavljanja katastrofe i tragedije dovodeći u krizu koncepte nasleđene iz moderne. Oslanajući se na postkolnijalnu teoriju i subaltern studije, predavanje će se baviti analizom reprezentativnih dela Leopolda Lugonesa, Roberta Arlta, Hulija Kortasara i Sesara Ajre.

Đurđa Trajković je zaposlena u Institutu za filozofiju i društvenu teoriju od januara 2017. godine. Doktorske studije iz hispanistike završila je u Americi, na Univerzitetu u Viskonsinu u Medisonu 2012. godine. Bavi se književnom teorijom, feminističkom i postkolonijalnom teorijom. Članica je Grupe za studije angažovanosti.

април
3-4
2017.

Kenneth R. Westphal

PREDAVANJE I SEMINAR SA KENETOM VESTFALOM
Predavanje i seminar će se odvijati na engleskom jeziku.

Seminar  o knjizi
How Hume and Kant Reconstruct Natural Law: Justifying Strict Objectivity without Debating Moral Realism

Predavanje
Hegel’s Justification of the Human Right to Non-Domination     

Seminar  o knjizi

hume

How Hume and Kant Reconstruct Natural Law: Justifying Strict Objectivity without Debating Moral Realism
(Kenneth R. Westphal, Oxford: The Clarendon Press, 2016)

ponedeljak 3. april 2017, od 10:30 časova
Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Kraljice Natalije 45

The differences between Hume’s and Kant’s moral philosophies are prominent in the literature. Focussing on them, however, occludes a decisive, shared achievement: a distinctive constructivist method to identify basic moral principles and to justify their strict objectivity, without invoking moral realism nor moral anti- or irrealism. Their constructivism is based in Hume’s key insight that ‘though the laws of justice are artificial, they are not arbitrary’. Arbitrariness in basic moral principles is avoided by starting with fundamental problems of social coördination which concern outward behaviour and physiological needs; basic principles of justice are artificial because solving those problems does not require appeal to moral realism (nor to moral anti-realism). Instead, moral cognitivism is preserved by identifying sufficient justifying reasons, which can be addressed to all parties, for the minimum sufficient legitimate principles and institutions required to provide and protect basic forms of social coördination (including verbal behaviour). Hume first develops this kind of constructivism for basic property rights and for government. Kant greatly refines Hume’s construction of justice within his ‘metaphysical principles of justice’, whilst preserving the core model of Hume’s innovative constructivism. Hume’s and Kant’s constructivism avoids the conventionalist and relativist tendencies latent if not explicit in contemporary forms of moral constructivism.

Moderator seminara je Rastko Jovanov, a osim njega učestvuju: Jovan Babić, Petar Bojanić, Igor Cvejić, Olga Nikolić, Miloš Marković, Bojan Blagojević, Slavenko Šljukić i autor.


Kenet Vestfal (Kenneth R. Westphal)
Hegel’s Justification of the Human Right to Non-Domination

utorak 4. april 2017, u 15 časova
Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Kraljice Natalije 45

‘Hegel’ and ‘human rights’ are rarely conjoined, and the designation ‘human rights’ appears rarely in his works. Indeed, Hegel has been criticised for omitting civil and political rights all together. My surmise is that readers have looked for a modern Decalogue, and have neglected how Hegel justifies his views, and hence just what views he does justify. Philip Pettit (1997) has refocused attention on republican liberty. Hegel and I agree with Pettit that republican liberty is a supremely important value, but appealing to its value, or justifying it by appeal to reflective equilibrium, are insufficient both in theory and in practice. By reconstructing Kant’s Critical methodology and explicating the social character of rational justification in non-formal domains, Hegel shows that the republican right to non-domination is constitutive of the equally republican right to justification (Forst 2007) – both of which are necessary requirements for sufficient rational justification in all non-formal domains, including both claims to rights or imputations of duties or responsibilities. That is the direct moral, political and juridical implication of Hegel’s analysis of mutual recognition, and its fundamental, constitutive role in rational justification. Specific corollaries of the fundamental republican right to non-domination must be determined by considering what forms of illicit domination are possible or probable within any specific society, in view of its social, political and economic structures and functioning.

март
29
2017.

Igor Cvejić, Ciklus Filozofija emocija

Sreda 29. mart u 12 časova
Sala na I spratu Instituta

Igor Cvejić, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

Promene paradigmi u teorijama emocija u XX i XXI veku

Uvodno predavanje ciklusa „Filozofija emocija“ imaće za cilj da predstavi osnovne tendencije unutar savremenih teorija emocija, kao i da ukaže na društveno-politički značaj emocija.
Od početka XX veka dominantnu poziciju u razumevanju emocija, posebice na anglosaksonskom govornom području, zauzima takozvana (1) Džejms-Langeova teorija emocija, koju su u slično vreme razvili Vilijam Džejms i fizičar Karl Lange. Prema ovoj teoriji emocije se objašnjavaju preko (primarne) telesne promene, i percepcije ove promene (feeling). Ona je zaslužna za veliki napredak filozofije emocije i njenu integraciju sa neuronaučnim istraživanjima, ali je istovremeno pokazala nedostatnost da odgovori na problem intencionalnosti emocija, kao i ne mogućnost da emocije tumači drugačije nego kao aracionalna stanja. Kao reakcija na ove probleme, kao i određene probleme u objašnjenju racionalnog delanja, javile su se (2) kognitivne teorije emocija, koje su pripisivale emocijama osobine kognitivnih stanja.

март
23
2017.

Filozofija i društvo, Volume 28, Broj 1 (2017)

HOW TO ACT TOGETHER
LIBERALISMS AND ANTI-LIBERALISMS – CHALLENGES AND ALTERNATIVES
STUDIES AND ARTICLES
INTERVIEW
REVIEWS
FROM THE ACTIVITIES OF THE INSTITUTE
март
23
2017.

Debata „Antifašizam danas“

Debata „Antifašizam danas“ predstavlja četvrti po redu događaj u okviru tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“. Debata će se održati u četvrtak, 23. marta u 18 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu, u organizaciji Regionalnog naučnog centra Instituta za filozofiju i društvenu teoriju.

U okviru debate, biće pokrivena različita pitanja povodom konceptualizacije različitih antifašizama: građanski antifašizam i njegova kritika, reintrepretacije antifašizma na Balkanu, te pitanje desnog populizma i antifašizma danas.

март
22
2017.

Seminar o knjizi Anatomija robe: ogledi iz kritike političke ekonomije

Anatomija robe: ogledi iz kritike političke ekonomije 
Alpar Lošonc i Vladimir Gvozden
(Adresa, Novi Sad, 2016)

Seminar će se održati u sredu 22. marta u sali na I spratu Instituta za filozofiju i društvenu teoriju (Kraljice Natalije 45), sa početkom u 12 časova.

Učesnici seminara: Stevan Bradić, Igor Cvejić, Predrag Krstić, Aleksandar Matković, Ivan Milenković, Srđan Prodanović, Ivan Radenković, Dušan Ristić, Lino Veljak, Adriana Zaharijević i autori knjige.

Roba u kapitalizmu igra ulogu realizatora socijalizacije, ona afirmiše/realizuje društvenost, ona je forma društvenosti, jer bez nje, bez njenog posredovanja, bez njenih posredničkih uloga uopšte nema povezivanja subjekata. U robi se iskazuju društveni odnosi, roba jeste forma društvenosti, ona posreduje društvena značenja; bez robe se kapitalistički odnosi ne mogu ispoljavati, roba je ćelija društvenosti u kapitalizmu: tako glasi naša polazna tačka. Samo sa robom je moguće povezati ljude u kvazizajednicu robe. Tek u ovom tipu društva stvari dobijaju vrednost i to u međusobnom sučeljavanju, tek u ovom društvu se stvari kao robe pojavljuju kao reprezentanti-nosioci određene količine rada koji je postao društven.

март
15
2017.

Louis Tozer, Institute for Philosophy and Social Theory, University of Belgrade

Wednesday, March 15th at 12.00
I floor, IFDT

Gender, Agency and the Construction of a Female War Victim

The narrative of a female war victim is often assigned without choice or individual agency, acting in many cases to dehumanize and delegitimise the individual as a woman and concurrently their suffering. The discussion will largely feature narratives surrounding female victimhood in the Bosnian conflict of the 1990s. Sexual violence in war was not a phenomenon particular to this conflict, yet widespread knowledge of it across the world provoked intense global emotions. The Creation of the ICTY and its decision to prosecute sexual violence as a war crime was thus largely applauded and deemed progressive. Yet, in doing so did it create a specific victimised narrative for women that would inhibit agency and ignore gender? The creation of a rape victim narrative in the media and feminist scholarship and the affect it had on the prosecution of rape at the ICTY were in some cases damaging to female individual agency and often conformed to traditional gendered stereotypes.

март
8-9
2017.

Armin Grunwald, Institut za procenu tehnologije i analizu sistema (ITAS), Karlsrue

PREDAVANJE I SEMINAR
Sreda, 8. mart 2017.
u 17:00
Sala na I spratu IFDT

Četvrtak, 9. mart 2017. 14:00 – 18:00
Studentski Kulturni Centar, Niš

 

ANTICIPACIJA IZMEĐU PREDIKCIJE I SPEKULACIJE: HERMENEUTIČKI
NAČIN ORIJENTACIJE

Anticipacija mogućih budućih posledica naučnog i tehnološkog napretka služi obezbeđivanju orijentacije. Prema konsekvencijalističkoj paradigmi posledice delovanja i odluka trebalo bi  da se razmatraju i uvide s obzirom na njihovu poželjnost. Međutim, značajna raznovrsnost stavova o budućnosti i njihova različitost, koja često postaje očigledna u pogledu na perspektive više vizionarskih budućnosti, ugrožavaju mogućnost ispostavljanja željene orijentacije i odgovarajućeg saveta za društvo i kreiranje politike. Što su predviđene budućnosti više različite i spekulativne, to se više smanjuju šanse za uspeh u pružanju pouzdane orijentacije.

март
3-4
2017.

Filippo Valguarnera (Univerzitet u Geteborgu)

Predavanje i seminar sa Filipom Valguarnerom

Predavanje i seminar će se odvijati na engleskom jeziku.

Predavanje
Legal Ideology and the Commons: Why Are Jurists Falling Behind?
petak 3. mart 2017, u 17 časova
Sala na I spratu instituta

Seminar
Law, Institutions and Commons
subota 4. mart 2016, od 10 časova
Sala na I spratu instituta

Legal Ideology and the Commons: Why Are Jurists Falling Behind?

The last quarter of a century has featured a surge in interest and studies on the commons, spearheaded, of course, by the efforts of Elinor Ostrom. These efforts have problematized the once well-established paradigm of the tragedy of the commons most clearly described by Garrett Hardin in 1968. One could say that the commons, thus, have become a fundamental field of study in most social sciences.

This is not the case in the field of legal scholarship (with one noticeable exception that I will discuss later), which leads me to the overarching issue of this presentation, namely the difficult relationship between jurists and the commons. The phrase “difficult relationship” does not refer to an explicit antagonism, but to something even worse: complete indifference and a scandalous lack of knowledge. While my main purpose is to try to explain this sorry state of affairs, I also hope to make a more general point on the nature of law and legal change. In this sense, the commons can be considered a case-study in legal theory.

фебруар
10
2017.

Debata „Nasleđe jugoslovenskog antifašizma i njegova revizija“

Debata „Nasleđe jugoslovenskog antifašizma i njegova revizija“ predstavlja treći po redu događaj u okviru tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“. Debata će se održati u četvrtak, 9. februara u 18 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu, u organizaciji Regionalnog naučnog centra Instituta za filozofiju i društvenu teoriju.

U okviru debate, biće pokrivena različita pitanja povodom shvatanja nasleđa i revizije jugoslovenskog antifašizma: geneza i metodologija revizionizma u istoriografiji, istorijskoj publicistici i medijima, istorijski revizionizam na primeru četnika te revizionistički narativi kao vid sukoba sa prošlošću u Hrvatskoj i Srbiji.

Učesnici:

Hrvoje Klasić (Filozofski fakultet. Univerzitet u Zagrebu)
Milan Radanović (istoričar, Beograd)
Milivoj Bešlin (Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Univerzitet u Beogradu)

Moderator: Aleksandar Matković

(Napomena: Izlaganje Olge Manojlović-Pintar koje je trebalo da se održi u okviru debate, otkazano je.)

Debata je deo tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“ koji propituje različita nasleđa teorijskog suočavanja sa fašizmom: problematiku dijagnoze fašizma, različite dimenzije antifašizma, nasleđe jugoslovenskog antifašizma, pitanja istorijskog revizionizma, odnos fašizma i kapitalizma te njegove političko-teorijske pretpostavke. Ciklus se održava u prostorijama Studentskog kulturnog centra u Novom Sadu u trajanju od 7 meseci, tokom kojih će se jednom mesečno održavati po jedno predavanje, debata odnosno seminar. Sav sadržaj je otvoren za širu javnost, a publika je pozvana da aktivno učestvuje u diskusijama.