Dragan Mitrović: Savremene multidisciplinarne pravne teorije

Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu

Država i pravo se na kraju XX i početku XXI veka sve više istražuju multidisciplinarno. Time su stvoreni uslovi za „veliko rastvaranje“ konsolidovanih škola i pravaca i značajno tematsko proširenje pravnog interesovanja na teme i oblasti koje su obično ostajale izvan interesovanja pravnika. Pored tradicionalnih tema u rasponu od teorije pravde do pravne nauke i od teorije norme do teorije organizacije, sve više se afirmišu feminističke studije sa studijama „ženskog prava“, kritičke pravne studije, novi konstitucionalizam, multikulturalizam, komunitarizam, sociološko-antropološki pravni pluralizam, sve do funkcionalističkih, kibernetskih i informatičkih pravnih teorija, uključujući bioetiku sa biojuristikom i pokret prava i književnosti. Takav nagli razvoj u relativno kratkom vremenskom razdoblju ponekad samo naizgled različitih teorija, zahteva njihovo kritičko ispitivanje. Ono se može izvesti zbog najrazličitijih uočenih razloga, kakvi su nedovoljno razvijena metodološka aparatura, očigledna jednostranost i nedovoljnost, mala verovatnoća, etička neprihvatljivost rezultata itd. Pošto postoji veliki broj multidisciplinarnih pravnih teorija, biće prikazane i kritički komentarisane samo one najinteresantnije, u kojima se saopštavaju rezultati koji nalažu ozbiljno preispitivanje njihove naučne vrednosti ili ukazuju na ciljeve koji su kao manje uočljivi ili nerazotkriveni sadržani u njihovim dubljim slojevima. Ali i takve, savremene multidisciplinarne teorije su interesantne i izazovne. One su i korisne, barem zato što nagone današnje pravnike da se probude iz dremeža i izađu iz kolotečine koju stvara zadovoljstvo već postignutim. Ipak, na neke ozbiljnije naučne rezultate ovih teorija moraće još da se sačeka, izuzev ako se ne desi da one u međuvremenu budu zaboravljene kao svaka demodirana stvar.

Dragan M. Mitrović (r. 1953, Beograd), diplomirao, magistrirao i doktorirao na smeru za teoriju i filozofiju prava Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Stekao sva zvanja, uključujući i zvanje redovnog profesora Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu 1999/2000. godine. Od 2009. godine obavlja dužnost Šefa Katedre za teoriju, sociologiju I filozofiju prava. Pisac je oko sto sedamdeset naučnih radova iz pravne teorije, od kojih su najvažniji: Država i pravo u teoriji države i prava (1992.), Teorija haosa i pravna teorija (1993.), Teorija haosa i pravna teorija. Modelovanje i računarska simulacija u pravu (sa Ljubišom V. Stanojevićem, 1996), Načelo zakonitosti – pojam, sadržina, oblici (1996.), Načela, oblici, ideje, baština. Iz pravne teorije (1997.), O pravnoj državi i drugim pravnim temama (1998.), Put prava. Holistička paradigma sveta i prava u svetlu teorije haosa i pravne teorije (2000.), Pravna teorija (2006.), Pravna teorija (2007.), Osnovi prava (5 izd., 2008.), Država, pravo, pravda, pravnici (2009.), Autonomno pravo (3 izd., 2010.), Teorija države i prava (2010.), Uvod u pravo (3 izd., 2011, str. 349). Osnivač i član više udruženja iz oblasti teorije, filozofije i sociologije prava i učesnik velikog broja domaćih i međunarodnih skupova iz oblasti prava i pravnih nauka. Od 2009. godine obavlja dužnost Upravnika Centra za izdavaštvo i informisanje Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu i upravnika fondacije Radomir D. Lukić. Član je redakcije domaćeg časopisa Anali PFB i inostranog časopisa Journal on Legal and Economic Issues of Central Europe koji izlazi u Londonu (Great Britain by STS Science Centre /www.sts-science.co.uk/).

Tekst predavanja

Posted in Некатегоризовано