Category Archives: TRIBINA IFDT-A

mart
29
2017.

Igor Cvejić, Ciklus Filozofija emocija

cvejic

Sreda 29. mart u 12 časova
Sala na I spratu Instituta

Igor Cvejić, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

Promene paradigmi u teorijama emocija u XX i XXI veku

Uvodno predavanje ciklusa „Filozofija emocija“ imaće za cilj da predstavi osnovne tendencije unutar savremenih teorija emocija, kao i da ukaže na društveno-politički značaj emocija.
Od početka XX veka dominantnu poziciju u razumevanju emocija, posebice na anglosaksonskom govornom području, zauzima takozvana (1) Džejms-Langeova teorija emocija, koju su u slično vreme razvili Vilijam Džejms i fizičar Karl Lange. Prema ovoj teoriji emocije se objašnjavaju preko (primarne) telesne promene, i percepcije ove promene (feeling). Ona je zaslužna za veliki napredak filozofije emocije i njenu integraciju sa neuronaučnim istraživanjima, ali je istovremeno pokazala nedostatnost da odgovori na problem intencionalnosti emocija, kao i ne mogućnost da emocije tumači drugačije nego kao aracionalna stanja. Kao reakcija na ove probleme, kao i određene probleme u objašnjenju racionalnog delanja, javile su se (2) kognitivne teorije emocija, koje su pripisivale emocijama osobine kognitivnih stanja.

mart
23
2017.

Debata „Antifašizam danas“

ANTIFASIZAM poster

Debata „Antifašizam danas“ predstavlja četvrti po redu događaj u okviru tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“. Debata će se održati u četvrtak, 23. marta u 18 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu, u organizaciji Regionalnog naučnog centra Instituta za filozofiju i društvenu teoriju.

U okviru debate, biće pokrivena različita pitanja povodom konceptualizacije različitih antifašizama: građanski antifašizam i njegova kritika, reintrepretacije antifašizma na Balkanu, te pitanje desnog populizma i antifašizma danas.

mart
22
2017.

Seminar o knjizi Anatomija robe: ogledi iz kritike političke ekonomije

anatomija_robe

Anatomija robe: ogledi iz kritike političke ekonomije 
Alpar Lošonc i Vladimir Gvozden
(Adresa, Novi Sad, 2016)

Seminar će se održati u sredu 22. marta u sali na I spratu Instituta za filozofiju i društvenu teoriju (Kraljice Natalije 45), sa početkom u 12 časova.

Učesnici seminara: Stevan Bradić, Igor Cvejić, Predrag Krstić, Aleksandar Matković, Ivan Milenković, Srđan Prodanović, Ivan Radenković, Dušan Ristić, Lino Veljak, Adriana Zaharijević i autori knjige.

Roba u kapitalizmu igra ulogu realizatora socijalizacije, ona afirmiše/realizuje društvenost, ona je forma društvenosti, jer bez nje, bez njenog posredovanja, bez njenih posredničkih uloga uopšte nema povezivanja subjekata. U robi se iskazuju društveni odnosi, roba jeste forma društvenosti, ona posreduje društvena značenja; bez robe se kapitalistički odnosi ne mogu ispoljavati, roba je ćelija društvenosti u kapitalizmu: tako glasi naša polazna tačka. Samo sa robom je moguće povezati ljude u kvazizajednicu robe. Tek u ovom tipu društva stvari dobijaju vrednost i to u međusobnom sučeljavanju, tek u ovom društvu se stvari kao robe pojavljuju kao reprezentanti-nosioci određene količine rada koji je postao društven.

mart
15
2017.

Louis Tozer, Institute for Philosophy and Social Theory, University of Belgrade

louis -tozer

Wednesday, March 15th at 12.00
I floor, IFDT

Gender, Agency and the Construction of a Female War Victim

The narrative of a female war victim is often assigned without choice or individual agency, acting in many cases to dehumanize and delegitimise the individual as a woman and concurrently their suffering. The discussion will largely feature narratives surrounding female victimhood in the Bosnian conflict of the 1990s. Sexual violence in war was not a phenomenon particular to this conflict, yet widespread knowledge of it across the world provoked intense global emotions. The Creation of the ICTY and its decision to prosecute sexual violence as a war crime was thus largely applauded and deemed progressive. Yet, in doing so did it create a specific victimised narrative for women that would inhibit agency and ignore gender? The creation of a rape victim narrative in the media and feminist scholarship and the affect it had on the prosecution of rape at the ICTY were in some cases damaging to female individual agency and often conformed to traditional gendered stereotypes.

mart
8-9
2017.

Armin Grunwald, Institut za procenu tehnologije i analizu sistema (ITAS), Karlsrue

Armin-Grunvald

PREDAVANJE I SEMINAR
Sreda, 8. mart 2017.
u 17:00
Sala na I spratu IFDT

Četvrtak, 9. mart 2017. 14:00 – 18:00
Studentski Kulturni Centar, Niš

 

ANTICIPACIJA IZMEĐU PREDIKCIJE I SPEKULACIJE: HERMENEUTIČKI
NAČIN ORIJENTACIJE

Anticipacija mogućih budućih posledica naučnog i tehnološkog napretka služi obezbeđivanju orijentacije. Prema konsekvencijalističkoj paradigmi posledice delovanja i odluka trebalo bi  da se razmatraju i uvide s obzirom na njihovu poželjnost. Međutim, značajna raznovrsnost stavova o budućnosti i njihova različitost, koja često postaje očigledna u pogledu na perspektive više vizionarskih budućnosti, ugrožavaju mogućnost ispostavljanja željene orijentacije i odgovarajućeg saveta za društvo i kreiranje politike. Što su predviđene budućnosti više različite i spekulativne, to se više smanjuju šanse za uspeh u pružanju pouzdane orijentacije.

mart
3-4
2017.

Filippo Valguarnera (Univerzitet u Geteborgu)

filippo-valguarnera

Predavanje i seminar sa Filipom Valguarnerom

Predavanje i seminar će se odvijati na engleskom jeziku.

Predavanje
Legal Ideology and the Commons: Why Are Jurists Falling Behind?
petak 3. mart 2017, u 17 časova
Sala na I spratu instituta

Seminar
Law, Institutions and Commons
subota 4. mart 2016, od 10 časova
Sala na I spratu instituta

Legal Ideology and the Commons: Why Are Jurists Falling Behind?

The last quarter of a century has featured a surge in interest and studies on the commons, spearheaded, of course, by the efforts of Elinor Ostrom. These efforts have problematized the once well-established paradigm of the tragedy of the commons most clearly described by Garrett Hardin in 1968. One could say that the commons, thus, have become a fundamental field of study in most social sciences.

This is not the case in the field of legal scholarship (with one noticeable exception that I will discuss later), which leads me to the overarching issue of this presentation, namely the difficult relationship between jurists and the commons. The phrase “difficult relationship” does not refer to an explicit antagonism, but to something even worse: complete indifference and a scandalous lack of knowledge. While my main purpose is to try to explain this sorry state of affairs, I also hope to make a more general point on the nature of law and legal change. In this sense, the commons can be considered a case-study in legal theory.

februar
10
2017.

Debata „Nasleđe jugoslovenskog antifašizma i njegova revizija“

ANTIFASIZAM poster

Debata „Nasleđe jugoslovenskog antifašizma i njegova revizija“ predstavlja treći po redu događaj u okviru tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“. Debata će se održati u četvrtak, 9. februara u 18 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu, u organizaciji Regionalnog naučnog centra Instituta za filozofiju i društvenu teoriju.

U okviru debate, biće pokrivena različita pitanja povodom shvatanja nasleđa i revizije jugoslovenskog antifašizma: geneza i metodologija revizionizma u istoriografiji, istorijskoj publicistici i medijima, istorijski revizionizam na primeru četnika te revizionistički narativi kao vid sukoba sa prošlošću u Hrvatskoj i Srbiji.

Učesnici:

Hrvoje Klasić (Filozofski fakultet. Univerzitet u Zagrebu)
Milan Radanović (istoričar, Beograd)
Milivoj Bešlin (Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Univerzitet u Beogradu)

Moderator: Aleksandar Matković

(Napomena: Izlaganje Olge Manojlović-Pintar koje je trebalo da se održi u okviru debate, otkazano je.)

Debata je deo tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“ koji propituje različita nasleđa teorijskog suočavanja sa fašizmom: problematiku dijagnoze fašizma, različite dimenzije antifašizma, nasleđe jugoslovenskog antifašizma, pitanja istorijskog revizionizma, odnos fašizma i kapitalizma te njegove političko-teorijske pretpostavke. Ciklus se održava u prostorijama Studentskog kulturnog centra u Novom Sadu u trajanju od 7 meseci, tokom kojih će se jednom mesečno održavati po jedno predavanje, debata odnosno seminar. Sav sadržaj je otvoren za širu javnost, a publika je pozvana da aktivno učestvuje u diskusijama.

februar
8
2017.

Jezik i manjine u Vojvodini danas

jezik-i-manjine-u-vojvodini-danas

Regionalni naučni centar Instituta za filozofiju i društvenu teoriju organizuje tribinu „Jezik i manjine u Vojvodini danas“ , koja će se održati u sredu, 8. februara u 19 časova u Čitaonici Gradske biblioteke (Dunavska 1) u Novom Sadu.

Jezik kao pasoš: Diskursi multikulturalizma među mladima mađarske nacionalnosti u Vojvodini, Krisztina Rácz

Jezična tržišta i društvene hegemonije: održavanje mreže aktivista za hrvatski jezik u Srbiji,  dr Andrew Hodges

Tribina se bavi suvremenim akademskim istraživanjem o dvije manjine – mađarske i hrvatske – u Vojvodini, kombinirajući uvide i perspektive iz etnologije, sociologije i sociolingvistike. Nakon izlaganja, bit će vremena za širu diskusiju o položaju, politici i izazovima s kojima se navedene i druge manjine suočavaju, kako i od drugih grupa u društvu, tako i od drugih aktivista u njihovim ‘zajednicama’.

decembar
22
2016.

Debata „Dijagnostika fašizma“

antifa 2

Debata „Dijagnostika fašizma“, koja će se održati u četvrtak, 22. decembra u 19 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu pokriva različita pitanja povodom konceptualizacije razvoja fašizma: fašizam kao preventivna kontrarevolucija i njegova veza sa postliberalnim kapitalizmom, te odnos fašizma i antikapitalizma.

Učesnici:
Alpar Lošonc (Fakultet tehničkih nauka, Univerzitet u Novom Sadu)
Maja Solar (Kolektiv Gerusija)
Dragan Nikčević (Inštitut za delavske študije, Ljubljana)
Moderator:
Aleksandar Matković (Regionalni naučni centar Instituta za filozofiju i društvenu teoriju)

Debata je deo tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“ koji propituje različita nasleđa teorijskog suočavanja sa fašizmom: problematiku dijagnoze fašizma, različite dimenzije antifašizma, nasleđe jugoslovenskog antifašizma, pitanja istorijskog revizionizma, odnos fašizma i kapitalizma te njegove političko-teorijske pretpostavke. Ciklus se održava u prostorijama Studentskog kulturnog centra u Novom Sadu u trajanju od 7 meseci, tokom kojih se jednom mesečno održava po jedno predavanje, debata odnosno seminar. Sav sadržaj je otvoren za širu javnost, a publika je pozvana da aktivno učestvuje u diskusijama.

decembar
14
2016.

Jelena Ćeriman, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

j -ceriman

Sreda 14. decembar 2016. u 12.00
Sala na I spratu Instituta

Partnerski odnosi i roditeljstvo u porodicama u savremenoj Srbiji

Kako porodicu misle i žive muškarci i žene u Srbiji? Koje funkcije joj pridaju i kako karakterišu porodične forme koje se ne uklapaju u dati model?
Intervencije u porodicu predstavljaju jedno od ključnih polja ideološkog rata izraženog kroz preplitanje različitih diskursa kojima se uobličavaju prakse povezane sa seksualnošću, rađanjem, brakom i roditeljstvom. Uzevši u obzir moralizaciju i idealizaciju porodice koje preovlađuju u politikama u Srbiji, cilj je da se preispita potencijal za emancipovan pristup socijalizaciji dece u porodicama zasnovanim na bračnoj dijadi. Da li su angažman i emancipacija mogući i unutar porodice, a ne samo ka spolja i najčešće uz podsticaje izvana?
Još od stvaranja moderne građanske nuklearne porodice bračna dijada nosi u sebi kontradikciju izraženu kroz individualizam i lični izbor partnera i nasleđene odnose dominacije s druge strane, te se nameće pitanje koji tipovi partnerstva otvaraju prostor za angažovanje i prevazilaženje osnovnih okvira institucije porodice. U traganju za odgovorom problematizovaće se veza između porodične tranzicije u roditeljstvo i individualnih procesa postajanja i bivanja roditeljem. Predavanje se oslanja na podatke empirijskog istraživanja porodica u Srbiji sprovedenog 2012. godine.

decembar
7
2016.

Milan Subotić, Sećanja na rad Instituta

subotic

Sreda 7. decembar u 12 časova
Sala na I spratu Instituta

Milan Subotić je studirao filozofiju, a magistrirao i doktorirao je na Fakultetu političkih nauka u Beogradu. Od 1985. godine radio je kao istraživač u Centru (kasnije, Institutu) za filozofiju i društvenu teoriju, a sada je viši naučni saradnik u Institutu za evropske studije u Beogradu. Bavi se istorijom ideja, studijama nacionalizma, političkim teorijama, a posebno istraživanjem ruske intelektualne i političke tradicije. Napisao je knjige: Sricanje slobode. Studije o počecima srpske liberalne misli (1992); Tumači ruske ideje (2001); Put Rusije: evroazijsko stanovište (2004); Na drugi pogled. Prilog studijama nacionalizma (2007); Solženjicin. Anđeo istorije (2007); Ruske teme: mesijanstvo, inteligencija, nacija (2013). Pored brojnih studija i članaka, priredio je zbornike: R/evolucija i poredak: O dinamici promena u Srbiji (sa Ivanom Spasić), izdanje na srpskom i engleskom jeziku, 2001; Budućnost sovjetske prošlosti (2009); Druga Rusija: kritička misao u savremenoj Rusije (Biblioteka XX vek, Beograd, 2015).

Istorija Instituta za filozofiju i društvenu teoriju počinje sa neformalnim okupljanjem grupe univerzitetskih profesora kojima je od 1975. godine zvanično bio uskraćen rad na Univerzitetu. Ovu grupu sačinjavali su Zagorka Golubović, Trivo Inđić, Mihailo Marković, Dragoljub Mićunović, Nebojša Popov, Svetozar Stojanović, Ljubomir Tadić i Miladin Životić. Kao beogradski ogranak praxis filozofije, ova grupa predstavljala je važan deo intelektualnog, akademskog i političkog života u socijalističkoj Jugoslaviji. Dana 16. jula 1981. godine ova grupa profesora osniva Centar za filozofiju i društvenu teoriju u okviru postojećeg Instituta društvenih nauka, a 12. februara 1992. osamostaljivanjem Centra, Institut je dobio svoje sadašnje ime i status.

Ciklus Sećanja na rad Instituta ima za cilj da javnosti predstavi i približi događaje koji su doveli do osnivanja Instituta za filozofiju i društvenu teoriju, uticali na njegov razvoj, ali i da ih preispita iz današnje perspektive. Ovakav poduhvat ne treba shvatiti kao puku automemorijsku refleksiju unutar jedne Institucije. Ne samo osnivači, već i brojni drugi istraživači Instituta bili su uticajne i društveno i politički angažovane ličnosti (poput Zorana Đinđića, Vojislava Koštunice, Vesne Pešić, Koste Čavoškog i mnogih drugih), i utoliko razvoj Instituta za filozofiju i društvenu teoriju predstavlja i svojevrsnu sliku istorije naših društveno-političkih prilika.
novembar
30
2016.

Irena Fiket, Centar za studije političkih promena, Univerzitet u Sijeni

Sreda 30. novembar 2016. u 12.00

Sala na I spratu Instituta

Aktivno građanstvo u deliberativnoj demokratiji: obećanja teorijskog modela i njegova praktična ograničenja

Od mnoštva problema koji se manifestuju pri praktičnoj primeni deliberativnog modela demokratije u praksi društvenog života, u ovom izlaganju fokus će biti na tenziji između dve ključne karakteristike deliberativnog građanstva: tolerantnosti i aktivizma.

Kroz diskusiju o tipu građanstva neophodnom za kvalitetno funkcionisanje i ostvarenje demokratije, jasnije će se definisati ideal deliberativnog građanstva u suprotnosti sa viđenjem idealnog građanstva iz racionalističke demokratske perspektive.