Category Archives: TRIBINA IFDT-A

februar
10
2017.

Debata „Nasleđe jugoslovenskog antifašizma i njegova revizija“

ANTIFASIZAM poster

Debata „Nasleđe jugoslovenskog antifašizma i njegova revizija“ predstavlja treći po redu događaj u okviru tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“. Debata će se održati u četvrtak, 9. februara u 18 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu, u organizaciji Regionalnog naučnog centra Instituta za filozofiju i društvenu teoriju.

U okviru debate, biće pokrivena različita pitanja povodom shvatanja nasleđa i revizije jugoslovenskog antifašizma: geneza i metodologija revizionizma u istoriografiji, istorijskoj publicistici i medijima, istorijski revizionizam na primeru četnika te revizionistički narativi kao vid sukoba sa prošlošću u Hrvatskoj i Srbiji.

Učesnici:

Hrvoje Klasić (Filozofski fakultet. Univerzitet u Zagrebu)
Milan Radanović (istoričar, Beograd)
Milivoj Bešlin (Institut za filozofiju i društvenu teoriju, Univerzitet u Beogradu)

Moderator: Aleksandar Matković

(Napomena: Izlaganje Olge Manojlović-Pintar koje je trebalo da se održi u okviru debate, otkazano je.)

Debata je deo tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“ koji propituje različita nasleđa teorijskog suočavanja sa fašizmom: problematiku dijagnoze fašizma, različite dimenzije antifašizma, nasleđe jugoslovenskog antifašizma, pitanja istorijskog revizionizma, odnos fašizma i kapitalizma te njegove političko-teorijske pretpostavke. Ciklus se održava u prostorijama Studentskog kulturnog centra u Novom Sadu u trajanju od 7 meseci, tokom kojih će se jednom mesečno održavati po jedno predavanje, debata odnosno seminar. Sav sadržaj je otvoren za širu javnost, a publika je pozvana da aktivno učestvuje u diskusijama.

februar
8
2017.

Jezik i manjine u Vojvodini danas

jezik-i-manjine-u-vojvodini-danas

Regionalni naučni centar Instituta za filozofiju i društvenu teoriju organizuje tribinu „Jezik i manjine u Vojvodini danas“ , koja će se održati u sredu, 8. februara u 19 časova u Čitaonici Gradske biblioteke (Dunavska 1) u Novom Sadu.

Jezik kao pasoš: Diskursi multikulturalizma među mladima mađarske nacionalnosti u Vojvodini, Krisztina Rácz

Jezična tržišta i društvene hegemonije: održavanje mreže aktivista za hrvatski jezik u Srbiji,  dr Andrew Hodges

Tribina se bavi suvremenim akademskim istraživanjem o dvije manjine – mađarske i hrvatske – u Vojvodini, kombinirajući uvide i perspektive iz etnologije, sociologije i sociolingvistike. Nakon izlaganja, bit će vremena za širu diskusiju o položaju, politici i izazovima s kojima se navedene i druge manjine suočavaju, kako i od drugih grupa u društvu, tako i od drugih aktivista u njihovim ‘zajednicama’.

decembar
22
2016.

Debata „Dijagnostika fašizma“

antifa 2

Debata „Dijagnostika fašizma“, koja će se održati u četvrtak, 22. decembra u 19 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu pokriva različita pitanja povodom konceptualizacije razvoja fašizma: fašizam kao preventivna kontrarevolucija i njegova veza sa postliberalnim kapitalizmom, te odnos fašizma i antikapitalizma.

Učesnici:
Alpar Lošonc (Fakultet tehničkih nauka, Univerzitet u Novom Sadu)
Maja Solar (Kolektiv Gerusija)
Dragan Nikčević (Inštitut za delavske študije, Ljubljana)
Moderator:
Aleksandar Matković (Regionalni naučni centar Instituta za filozofiju i društvenu teoriju)

Debata je deo tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“ koji propituje različita nasleđa teorijskog suočavanja sa fašizmom: problematiku dijagnoze fašizma, različite dimenzije antifašizma, nasleđe jugoslovenskog antifašizma, pitanja istorijskog revizionizma, odnos fašizma i kapitalizma te njegove političko-teorijske pretpostavke. Ciklus se održava u prostorijama Studentskog kulturnog centra u Novom Sadu u trajanju od 7 meseci, tokom kojih se jednom mesečno održava po jedno predavanje, debata odnosno seminar. Sav sadržaj je otvoren za širu javnost, a publika je pozvana da aktivno učestvuje u diskusijama.

decembar
14
2016.

Jelena Ćeriman, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

j -ceriman

Sreda 14. decembar 2016. u 12.00
Sala na I spratu Instituta

Partnerski odnosi i roditeljstvo u porodicama u savremenoj Srbiji

Kako porodicu misle i žive muškarci i žene u Srbiji? Koje funkcije joj pridaju i kako karakterišu porodične forme koje se ne uklapaju u dati model?
Intervencije u porodicu predstavljaju jedno od ključnih polja ideološkog rata izraženog kroz preplitanje različitih diskursa kojima se uobličavaju prakse povezane sa seksualnošću, rađanjem, brakom i roditeljstvom. Uzevši u obzir moralizaciju i idealizaciju porodice koje preovlađuju u politikama u Srbiji, cilj je da se preispita potencijal za emancipovan pristup socijalizaciji dece u porodicama zasnovanim na bračnoj dijadi. Da li su angažman i emancipacija mogući i unutar porodice, a ne samo ka spolja i najčešće uz podsticaje izvana?
Još od stvaranja moderne građanske nuklearne porodice bračna dijada nosi u sebi kontradikciju izraženu kroz individualizam i lični izbor partnera i nasleđene odnose dominacije s druge strane, te se nameće pitanje koji tipovi partnerstva otvaraju prostor za angažovanje i prevazilaženje osnovnih okvira institucije porodice. U traganju za odgovorom problematizovaće se veza između porodične tranzicije u roditeljstvo i individualnih procesa postajanja i bivanja roditeljem. Predavanje se oslanja na podatke empirijskog istraživanja porodica u Srbiji sprovedenog 2012. godine.

decembar
7
2016.

Milan Subotić, Sećanja na rad Instituta

subotic

Sreda 7. decembar u 12 časova
Sala na I spratu Instituta

Milan Subotić je studirao filozofiju, a magistrirao i doktorirao je na Fakultetu političkih nauka u Beogradu. Od 1985. godine radio je kao istraživač u Centru (kasnije, Institutu) za filozofiju i društvenu teoriju, a sada je viši naučni saradnik u Institutu za evropske studije u Beogradu. Bavi se istorijom ideja, studijama nacionalizma, političkim teorijama, a posebno istraživanjem ruske intelektualne i političke tradicije. Napisao je knjige: Sricanje slobode. Studije o počecima srpske liberalne misli (1992); Tumači ruske ideje (2001); Put Rusije: evroazijsko stanovište (2004); Na drugi pogled. Prilog studijama nacionalizma (2007); Solženjicin. Anđeo istorije (2007); Ruske teme: mesijanstvo, inteligencija, nacija (2013). Pored brojnih studija i članaka, priredio je zbornike: R/evolucija i poredak: O dinamici promena u Srbiji (sa Ivanom Spasić), izdanje na srpskom i engleskom jeziku, 2001; Budućnost sovjetske prošlosti (2009); Druga Rusija: kritička misao u savremenoj Rusije (Biblioteka XX vek, Beograd, 2015).

Istorija Instituta za filozofiju i društvenu teoriju počinje sa neformalnim okupljanjem grupe univerzitetskih profesora kojima je od 1975. godine zvanično bio uskraćen rad na Univerzitetu. Ovu grupu sačinjavali su Zagorka Golubović, Trivo Inđić, Mihailo Marković, Dragoljub Mićunović, Nebojša Popov, Svetozar Stojanović, Ljubomir Tadić i Miladin Životić. Kao beogradski ogranak praxis filozofije, ova grupa predstavljala je važan deo intelektualnog, akademskog i političkog života u socijalističkoj Jugoslaviji. Dana 16. jula 1981. godine ova grupa profesora osniva Centar za filozofiju i društvenu teoriju u okviru postojećeg Instituta društvenih nauka, a 12. februara 1992. osamostaljivanjem Centra, Institut je dobio svoje sadašnje ime i status.

Ciklus Sećanja na rad Instituta ima za cilj da javnosti predstavi i približi događaje koji su doveli do osnivanja Instituta za filozofiju i društvenu teoriju, uticali na njegov razvoj, ali i da ih preispita iz današnje perspektive. Ovakav poduhvat ne treba shvatiti kao puku automemorijsku refleksiju unutar jedne Institucije. Ne samo osnivači, već i brojni drugi istraživači Instituta bili su uticajne i društveno i politički angažovane ličnosti (poput Zorana Đinđića, Vojislava Koštunice, Vesne Pešić, Koste Čavoškog i mnogih drugih), i utoliko razvoj Instituta za filozofiju i društvenu teoriju predstavlja i svojevrsnu sliku istorije naših društveno-političkih prilika.
novembar
30
2016.

Irena Fiket, Centar za studije političkih promena, Univerzitet u Sijeni

irena

Sreda 30. novembar 2016. u 12.00

Sala na I spratu Instituta

Aktivno građanstvo u deliberativnoj demokratiji: obećanja teorijskog modela i njegova praktična ograničenja

Od mnoštva problema koji se manifestuju pri praktičnoj primeni deliberativnog modela demokratije u praksi društvenog života, u ovom izlaganju fokus će biti na tenziji između dve ključne karakteristike deliberativnog građanstva: tolerantnosti i aktivizma.

Kroz diskusiju o tipu građanstva neophodnom za kvalitetno funkcionisanje i ostvarenje demokratije, jasnije će se definisati ideal deliberativnog građanstva u suprotnosti sa viđenjem idealnog građanstva iz racionalističke demokratske perspektive.

novembar
25
2016.

Todor Kuljić, Okupirani antifašizam u Srbiji

ANTIFASIZAM-poster

Regionalni naučni centar Instituta za filozofiju i društvenu teoriju organizuje predavanje Todora Kuljića „Okupirani antifašizam u Srbiji“, koje će se održati u petak, 25. novembra u 20 časova u prostorijama Studentskog kulturnog centra „Fabrika“ (Bulevar Despota Stefana 5) u Novom Sadu.

Odnos prema fašizmu u Srbiji je važan pokazatelj domaće hegemone kulture sećanja. U regionu je danas antifašizam borbeni pojam u akutnom građanskom ratu sećanja, ali ne u klasnom niti u prosvećenom nego u nacionalnom smislu. Antifašizam je etniziran, relativizovan, trivijalizovan, neutralizovan i banalizovan. Budući da je okupiran i prevrednovan, antifašizam je neupotrebljiv kao opomena na zlo, ali je zato upotrebljiv anti-antifašizam sa kvislinzima kao žrtvama komunističkog terora. On služi kao preventiva protiv levice i kao važna struktura obnovljenog srpskog kapitalizma.

Moderator: Aleksandar Matković.

Predavanje predstavlja početak tematskog ciklusa „Ka novom (anti)fašizmu“ koji propituje različita nasleđa teorijskog suočavanja sa fašizmom: problematiku dijagnoze fašizma, različite dimenzije antifašizma, nasleđe jugoslovenskog antifašizma, pitanja istorijskog revizionizma, odnos fašizma i kapitalizma te njegove političko-teorijske pretpostavke. Ciklus se održava u prostorijama Studentskog kulturnog centra u Novom Sadu u trajanju od 7 meseci, tokom kojih će se jednom mesečno održavati po jedno predavanje, debata odnosno seminar. Sav sadržaj je otvoren za širu javnost, a publika je pozvana da aktivno učestvuje u diskusijama.

novembar
15-16
2016.

Rut Vodak, predavanje i seminar

novembar
23
2016.

Aleksandar Pavlović, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

aleksandar-pavlovic

Sreda 23. novembar 2016. u 12.00
Sala na I spratu Instituta
Ko je srpska Antigona?

Iako nesumnjivo patrijarhalna, starogrčka kultura iznedrila je figuru Antigone kao žene koja se otvoreno suprotstavlja muškarcu-vladaru odnosno vladajućem poretku u javnom prostoru zajednice. U srpskoj tradiciji, naizgled, sve do dvadesetog veka nema odgovarajućih primera ženskih likova koji upućuju tako eksplicitan verbalni izazov dominantnom muškom i patrijarhalnom poretku. U ovom izlaganju najpre se poriče teza o postojanju specifično ženskog, antipatrijarhalnog glasa u srpskoj folklornoj tradiciji, koju zastupaju Silja Hoksvort (Celia Hawkeswort) i druge istoričarke ženske književnosti, a na osnovu autorove analize reprezentativnih folklornih primera i/ili antropoloških radova Zorke Milić („Tuđa večera: kazivanja stoljetnih žena iz Crne Gore“), Marka Miljanova i Gerharda Gezemana (Gerhard Gesemann).

novembar
15-16
2016.

Rut Vodak, predavanje i seminar

Ruth---Wodak

Utorak 15. novembar u 19.00

Galerija Artget, Kulturni centar Beograda, Trg republike 5

Predavanje Rut Vodak (Univerzitet u Lankasteru)

„Jezik koji podiže zidove“ – analiza desničarskog populističkog diskursa 

O uključivanju i isključivanju migranata i izbeglica se gotovo na svakodnevnom nivou pregovara u okviru Evropske unije: države članice EU predlažu najrazličitije mere kojima se definiše i ograničava imigracija. U tom pogledu, može se uočiti „re-nacionalizacija“ koja se odigrava na mnogo nivoa: tradicije, pravila, jezici, vizije i imaginacije trpe njen uticaj. Zidovi su – iznova – postali simboli unutrašnje pripadnosti, ili, s druge strane, izopštenosti i primoranosti da se ostane van! Da li bi stoga trebalo da se složimo sa čuvenim stihom Roberta Frosta prema kom „dobre ograde stvaraju dobre komšije“?

U predavanju se iz diskurzivno-istorijske perspektive analiziraju nove imigracijske politike i odnos prema izbeglicama širom Evrope, naročito u kontekstu rasta populističke desnice u Evropi (Wodak 2015, The Politics of Fear, Sage). U središtu pažnje je diskurzivno konstruisanje nacionalnih i transnacionalnih identiteta i s njima povezanih „graničnih politika“ i „politika tela“: ko su susedi, a ko stranci? Ko predlaže – i zašto – da „spasi“ našu zemlju od stranaca? Kvantitativno i kvalitativno obrađena građa iz Velike Britanije, Austrije, Nemačke, Francuske i drugih zemalja obuhvata tekstualne isečke iz različitih žanrova, poput testova za dobijanje državljanstva i jezičkih testova, partijskih programa, televizijskih dokumentarnih filmova i izbornih materijala. 


Sreda 16. novembar u 9.30

Institut za filozofiju i društvenu teoriju

Seminar o knjizi Rut Vodak

The Politics of Fear: What Right-wing Populist Discourses Mean 

book-Wodak

Rut Vodak se u ovoj knjizi fokusira na diskurs evropskih populističkih političara na desnici i na primeru više studija slučaja ukazuje na međuzavisnost politike i medija. Vodak istražuje savremenu situaciju u kojoj se populistička politika sa krajnje desnice pomera ka centru, pri čemu neke od partija dospevaju na sam vrh izborne lestvice. U knjizi se prati putanja takvih partija sa margina političke scene ka centru, gde preuzimaju ulogu ključnih političkih aktera koji osmišljavaju dnevni red političke scene jednog društva i uokviruju debate u medijima.

U seminaru učestvuju Adriana Zaharijević, Gazela Pudar Draško, Marjan Ivković i Srđan Prodanović (IFDT), Danijela Majstorović (Filološki fakultet, Univerzitet u Banja Luci), Jovo Bakić (Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu), Dušan Ristić (Filozofski fakultet, Univerzitet u Novom Sadu), Kristina Rac (IFDT, Regionalni naučni centar u Novom Sadu), Isidora Stakić (Beogradski centar za bezbednosnu politiku) i Andrej Cvetić (Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu). Moderatorka seminara je Tamara Petrović Trifunović (IFDT).

Predavanje i seminar će biti na engleskom jeziku.

novembar
2
2016.

Marjan Ivković, Institut za filozofiju i društvenu teoriju

ivkovic

Sreda 2. novembar 2016. u 12.00
Sala na I spratu Instituta

Savremena kritička teorija: utemeljenje kritike naspram razotkrivanja dominacije

Predavanje će pokušati da stanje savremene kritičke teorije sagleda kroz prizmu napetosti između dve forme samorefleksivnosti teorije: habermasovske refleksije o adekvatnim normativnim temeljima društvene kritike, sa jedne strane, i preispitivanja sposobnosti određenog teorijskog stanovišta da ’razotkrije’ realno postojeće forme društvene nepravde i dominacije, sa druge. Za Maksa Horkhajmera i prvu generaciju Frankfurtske škole, teorijska samorefleksivnost (po kojoj se kritička teorija razlikuje od ’tradicionalne’) podrazumeva pre svega problematizaciju i prekidanje intrinzične veze teorijskog (društveno-naučnog) mišljenja i reprodukcije nepravednog (kapitalističkog) društveno-ekonomskog poretka. Za Jirgena Habermasa i većinu savremenih autora u oblasti kritičke teorije, cilj teorijske samorefleksije je artikulacija post-metafizičkih normativnih osnova kritike, odnosno prevazilaženje esencijalizma i epistemološke autoritarnosti koji karakterišu normativne temelje prve generacije kritičke teorije. Predavanje će se fokusirati na jedan vid kritike koju savremeni autori koji nastoje da očuvaju i reaktuelizuju nasleđe prve generacije kritičke teorije upućuju većinskom, habermasovskom i ’post-metafizičkom’ taboru – naime, da, paradoksalno, upravo stalna zaokupljenost artikulacijom adekvatnih normativnih osnova kritike čini da veliki broj stanovišta u okviru ’druge’ i ’treće’ generacije kritičke teorije ponovo postanu ’tradicionalna’ teorija, u smislu da, izgubivši senzibilitet za različite oblike društvene dominacije, doprinose očuvanju statusa kvo.

novembar
1
2016.

Otvoreni razgovori o predsedničkim izborima u SAD

otvoreni-razgovori Utorak, 1. novembar 2016. u 18 časova
Nezavisno društvo novinara Vojvodine
Zmaj Jovina 3/I, Novi Sad

Učesnici:
Sonja Biserko, Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji
Dr Dragan Đukanović, Institut za međunarodnu politiku i privredu
Milan Krstić, Fakultet političkih nauka Univerziteta u Beogradu
Milan Mišić, „Politika“

Regionalni naučni centar
Instituta za filozofiju i društvenu teoriju