Andrej Kubiček: O upotrebljivosti pojma „rasa“ u sociologiji

Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu

Dilema iz koje je proisteklo predavanje relevantna je s epistemološke i s etičke tačke gledišta. Da li se korišćenjem pojma „rasa” u društvenim naukama gubi od objektivnosti, budući da je odavno i nedvosmisleno dokazano da taj izraz nema nikakvo utemeljnje u stvarnosti? Da li se njegovom upotrebom legitimizuje društveno neprihvatljiv pogled na svet? Oba problema mogu se lagodno rešiti subjektivističkim tumačenjem „rase” kao zablude u koju veruju određeni pojedinci i grupe, zablude koja ima posledice i u stvarnosti, ali koja može biti raščarana iznošenjem istine, dakle tumačenjem rasizma kao psihološkog ili pedagoškog problema, kao izraza neznanja i nepristojnosti, a ne kao pitanja za sociologiju. To rešenje nosi dosta rizika. Zanemarivanje objektivnih društvenih procesa i odnosa koji uzrokuju rasistički pogled na svet jeste prvi. Drugi je površno sagledavanje posledica rasizma koje mogu biti vidljive čak i na telima onih prema kojima je uperen, čime se ta ideologija reprodukuje. 
Da bi se ovi problemi prevazišli, biće ponuđeno shvatanje sociogeneze „rase” kao proizvoda procesa rasijalizacije određenih grupa. Ta perspektiva nudi mogućnost da se zadati pojam istorično razume od nastanka, preko sticanja hegemonog statusa, do delegitimizacije i pojavljivanja novih, savremenih oblika koji se često opiru naučnoj analizi.

Andrej Kubiček (1987) je doktorand sociologije iz Beograda. Učesnik je brojnih istraživanja među kojima su se mnoga ticala tema koje koje se nalaze u žiži njegovog interesovanja: sociologijom politike, (među)etničkim odnosima, Romima i analizom diskursa. Trenutno piše doktorat o anticiganizmu i angažovan je u nastavi na Filozofskom fakultetu u Beogradu, Odeljenju za sociologiju, na predmetu „Jezik i društvo: uvod u sociolingvistiku“.


Andrej Kubiček: O upotrebljivosti pojma "rasa" u sociologiji
17. jun 2015.
Posted in Некатегоризовано